Recensión: Eli Ríos, Luns


Título: Luns Autora: Eli Ríos

Imaxe da Capa: Paula Gómez del Valle Editorial: Xerais ISBN: 9788491212010 Nº de páxinas: 152 páxs.

Sinopse:

Nerea ten a vida organizada. Pode considerarse unha muller con éxito dentro do estándar que marca a sociedade: é funcionaria, ten unha filla e un fillo, casada e con casa propia. No entanto, un luns recibe un diagnóstico de cancro de mama que o cambia todo. Vai morrer e ten apenas dous meses por diante e mil cousas pendentes por facer, que non poden ficar sen resolver. Moi pouco tempo e á vez suficiente para se decatar de que a súa realidade non lle permite encontrar un modo de se enfrontar á situación. Coa certeza da morte pairando en cada recuncho toma consciencia dunha realidade que non sempre é o que parece. Unha realidade oculta a plena luz do día.

"Luns", gañadora do Premio Torrente Ballester de novela en 2016, está escrita cunha técnica arriscada, valente e innovadora, que prescinde de adobíos e consegue conmover, logrando facer partícipe a quen a le das circunstancias que acontecen no día a día de Nerea.

Eli Ríos é indubidablemente unha das autoras do momento na literatura galega. A marxe dos premios o seu mérito está en introducir na literatura unha ollada feminista moi necesaria na literatura facendo partícipe a todos os públicos. O seu debut na "literatura para adultos" chega da man desta novela, Luns, gañadora do Premio Torrente Ballester de novela en 2016.

Luns é unha obra dunha carga sentimental e realista desbordante. Unha novela que faise eco da realidade de moitas mulleres e canalízaa mediante unha personaxe principal feminina que vive no que a sociedade define como "estabilidade". Nere ten dous fillos, traballa como funcionaria e semella ter unha vida plena a ollos da sociedade e do seu marido. Poderíamos pensar sen ler o libro que o diagnóstico do cancro é o comezo da autodestrución de Nere. Xa vos adianto que non é así.

Este libro non pretende ser un libro sobre a traxedia do cancro, senón que esta enfermidade unicamente amosa a lamentable situación dunha muller que non ten un espazo nin tempo autónomo. O seu traballo é a única liberación para ela e a súa familia un traballo cunha presión enorme. Nere foi educada, como todos, no patriarcado polo que non cre que exista unha forma distinta de levar o rumbo da súa vida. Unha presión asfixiante que o seu marido ignora completamente, cousa que a autora aproveita para introducir afirmacións que poden parecer ironía tráxica, pero que están á orde do día.

A vida non é mirar para adiante sen preocuparte de a quen pisas. Tripando por riba dun e do outro e do de acolá. Que son unha persoa, Nere. Que che pode parecer que non pero as cousas tamén me importan. O sentidiño, o primeiro. Ou que somos? Animais? Non che é así o conto, Nere. (páx. 31)

O cancro supón para Nere unha carga máis que acelera simplemente a propia vida. A súa enfermidade non supón ningún cambio na súa familia, no seu traballo e na súa relación de parella. Non ten posibilidade de expresar a súa dor, nin de chorar nin de aliviarse. A sociedade e a súa educación non permite a Nere ser unha enferma. De feito, a confesión ó seu marido do seu diagnóstico non supón un alivio para ela.

Mira, Nere... Non che está o forno para pallasadas... Non pensarás agora enfermar? Era o que me faltaba. Como que cancro? Aguanto o día de hoxe para que me digas que tes cancro? Pero de onde sacas tales historias? E agora seguro que vas empezar coa leria de que non falamos nunca de nada, que o tempo pasa, que calquera día morremos, que nunca facemos nada xuntos, que a vida é moi cura que nos pode atropelar un coche e non o contamos... (páx.67)

Sen embargo, o máis potente de Luns é a súa prosa. O libro, narrado en primeira persoa, fai da súa lectura un acto duro e complexo a nivel emocional. Por iso, vemos a vida de Nere como unha enumeración de miles de accións e obrigacións onde non hai tempo para nada máis. A presión que se exerce sobre ela mesma é brutal e faise eco de todos os males que a sociedade causou na muller. Non ides a topar a Nere lamentándose, senón axilizando aínda máis procesos. A súa mente e case robótica e non se permite lamber feridas.

As seis e media. Hoxe é o seguinte día. Martes. Milanesas. Vístome case ás escuras para que non esperte Manuel. Trabuquei os calcetíns. Outra vez. Un negro con flores rosas. Un negro con follas verdes. Poño o café no micro. Negro. Puro. Virxe. Sen azucre. Un minuto vinte segundos. Lavo a cara. Aliso o caelo. Dúas pinzas rosas con bolboretas fucsias. Lavo os dentes antes de almorzar. Pasta fresca de menta. (páx. 78)

Luns non é un libro calquera. É imposible pasar por el sen feridas ou reflectirse nalgún dos seus personaxes ou situacións. Unha novela que é preciso ler para abrir os ollos cara a realidade e que amosa a figura da muller dende a subalternidade que a historia falocéntrica outorgoulle. O final, dunha potencia desgarradora, é o peche dunha obra visceral, carente de didactismo expreso e lamentablemente realista.

#Recensión

Soy un párrafo. Haz clic aquí para agregar tu propio texto y edítame. Es muy sencillo.

Goodreads
  • Black Facebook Icon
  • Black Twitter Icon
  • Black Instagram Icon

Versos do día

Suscríbete
Sígueme

«pequena occidental,

confías na historia das palabras

porque nunca puideches confiar na dos homes»

    Alba Cid, Atlas (Galaxia, 2020). (Fragmento)

Premio Nacional de Poesía Xove Miguel Hernández 2020