Recensión: Julian Barnes, O ruído do tempo


Título: O ruído do tempo

Título orixinal: The Noise of Time

Autor: Julian Barnes

Traductor: Moisés Barcia

Editorial: Rinoceronte

ISBN: 9788417388355

Nº de páxinas: 194 páxs





Sinopse:


Na década de 1930, Dmitri Shostakóvich ten uns trinta anos e Stalin asiste a unha representación da súa ópera Lady Macbeth de Mtsensk. No Pravda publícase unha terrible crítica que parece que o vai levar ao exilio ou á morte. Porén, o músico logra salvar esta situación.

Barnes reconstrúe nesta breve novela a vida do músico Shostakóvich e as duras decisións que tivo que tomar nos seus momentos históricos sombríos, e indaga no medo e a culpa, na dificultade de comportarse con honradez nos tempos de barbarie e na difícil supervivencia da arte neses anos terribles.


Xa sei, chego tardísimo a ler algunha obra de Barnes, mais cheguei e iso é o importante. Nin sequera sei se foi a mellor para comezar a coñecer a súa obra, mais sen dúbida prestoume moito a súa lectura, tendo en conta que o libro cambia bastante dende o comezo ó fin.


No comezo do libro tiven a sensación de que estaba ante unha obra na que a construción dos ambientes e a historia de decadencia do músico serían os elementos principais. De feito, as primeiras páxinas lembráronme moito a algúns textos de Jack London pola fascinación que semellaba que existía no texto tocante a xerar tensión narrativa a través das descricións do externo, do orgánico e das sensacións (palpitacións, suor, sons...) e non dos propios feitos.


Sen embargo, co paso das páxinas o libro torna, inesperadamente, moito máis reflexivo e afonda moitísimo máis nas anécdotas da vida do compositor ruso. Temos que ter en conta que gran parte das fabulacións do autor sobre a vida de Dmitri Shostakóvich parten das fontes biográficas que consultou, e que el mesmo relata no final do volume, mais é evidente que moitas veces aproveitase desas situacións para introducir reflexións e pensamentos que exceden a figura do seu "eu" nesta "autobiografía".


Cando comezaran as ameazas contra el, dixéralles aos seus amigos: "Aínda que me corten as dúas mans, seguirei escribindo música cunha pluma na boca." Foran palabras desafiantes destinadas a manter o ánimo de todo o mundo, incluído o seu. [...] Na Rusia de Stalin non había compositores que escribisen cunha pluma entre os dentes. En diante só habería dúas clases de compositores: os que estaban vivos e asustados e os que estaban mortos.


Comunistas nun extremo, capitalistas no outro e el no medio.


Ser ruso era ser pesimista; ser soviético era ser optimista. Por iso as palabras "Rusia soviética" eran contraditorias. O Poder nunca o comprendeu.


Mais non sinalo este aspecto como algo negativo, senón todo o contrario. Hai que ter moito talento para xogar cos brancos nunha biografía e facela tan literaria e reflexiva que constitúa non so un documento de interese a nivel divulgador, senón tamén un pouco unha reflexión universal sobre os xogos de poder e a súa influencia nas artes. De feito, creo que é notable que o propio autor deixa claro que Dmitri Shostakóvich o único que quiso na súa vida é gozar da música, polo que este texto resulta, desgraciadamente, unha crónica sobre alguén que non querería ser representado en ningures. Na miña opinión, destes tipos de personaxes e dos que se alimenta a boa literatura.


Quería que o deixasen en paz coa súa música, a súa familia e os seus amigos; o máis simple dos desexos, e, porén, completamente irrealizable. Querían que os enxeñeiros o modelasen, igual que a todos os demais. [...]Reclamaban un "Shostakóvich optimista". Aínda que o mundo estivese ata o pescozo de sangre e xurro, contábase con que mantiveses o sorriso na cara. Pero a natureza do artista era ser pesimista e neurótico. Xa que logo, querían que non foses artista.


En resumo, sorprendeume moito este libro polas reflexións que hai nel, pola forma de construír unha biografía sen renunciar a literatura, como tamén fai Emmanuel Carrère co seu Limonov, e polo moito que me impresionou a escolla que realiza dos elementos da propia vida do músico para construír un discurso universal.






Soy un párrafo. Haz clic aquí para agregar tu propio texto y edítame. Es muy sencillo.

Goodreads
  • Black Facebook Icon
  • Black Twitter Icon
  • Black Instagram Icon

Versos do día

Suscríbete
Sígueme

«pequena occidental,

confías na historia das palabras

porque nunca puideches confiar na dos homes»

    Alba Cid, Atlas (Galaxia, 2020). (Fragmento)

Premio Nacional de Poesía Xove Miguel Hernández 2020